Những tác dụng phụ không mong muốn khi tiêm phòng cho trẻ

Tiêm phòng là hình thức đưa vắc- xin vào cơ thể trẻ giúp trẻ sinh ra kháng thể chống lại bệnh tật. Tiêm phòng cũng như đưa một mầm bệnh đã được không chế nên cũng có thể gây ra một số tác dụng phụ nhất định

Tiêm phòng cho trẻ là gì?

Tiêm phòng ở trẻ là một hình thức đưa vắc-xin vào cơ thể trẻ nhằm kích thích hệ thống miễn dịch phát triển, giúp cơ thể trẻ tạo ra kháng thể chống lại vi khuẩn gây bệnh để chủ động phòng bệnh.

Tiêm chủng là việc truyền chất kháng nguyên vào cơ thể (một dạng vắc xin) nhằm kích thích hệ thống miễn dịch phát triển sự miễn dịch thích ứng đối với một căn bệnh. Vắc xin có thể ngăn ngừa hoặc cải thiện các hiệu ứng lây nhiễm của nhiều tác nhân gây bệnh nguy hiểm.

Như đã nói ở trên, bản chất vaccin dù hiểu như thế nào thì cũng chính là mầm bệnh, thế nên chúng cũng chứa những tai biến và biến chứng sinh học cần dè chừng. 

Không thể không chủng vaccin, nhưng cũng không thể sử dụng không đúng chỉ định. Một trong các tác dụng phụ đáng ngại chính là gây biến chứng tại chỗ nếu sử dụng vaccin theo đường tiêm.  

Các tác dụng phụ có thể xảy ra sau khi tiêm vắc- xin 

tác dụng phụ tiêm phòng

Các phản ứng tại chỗ sau khi tiêm phòng thường gặp gồm:

- Trẻ thường sốt sau khi tiêm từ 1 giờ đến 1 ngày (tiêm phòng bệnh thương hàn, ho gà) hoặc 10-15 ngày (tiêm phòng bệnh sởi hoặc quai bị). Đa số trường hợp sốt nhẹ (có khi sốt cao hơn 39 độ C) kèm theo vật vã, quấy khóc, bỏ ăn. Những trẻ lớn đã biết nói sõi có thể kêu nhức đầu. Sốt do tiêm phòng chưa gây tai biến nguy hiểm nào cho trẻ. 

- Một số trẻ được tiêm phòng có các phản ứng ngoài da, biểu hiện bằng các nốt ban, mề đay, mẩn ngứa toàn thân, nhất là ở những trẻ có cơ địa nhạy cảm và tiền sử dị ứng. Các phản ứng này có thể kéo dài 3-6 ngày. Phản ứng ngoài da thường tự khỏi. 

- Đau, sưng đỏ ở các chỗ tiêm  thường kéo dài từ một vài giờ đến hơn 1 ngày, và thường làm cho trẻ quấy khóc. Ngoài ra cũng đôi khi xuất hiện những nốt cứng hay nốt dưới da nhỏ bằng hạt đậu, có khi viêm tấy đỏ và có thể tồn tại tới 2-3 tuần mới khỏi. 

- Sau khi tiêm phòng trẻ có thể bị rối loạn tiêu hóa, chán ăn, mất ngủ, dễ kích động và có cảm giác bứt dứt khó chịu, quấy khóc.

- Phát ban, dị ứng

Theo chuyên gia nhi khoa Anh, có khoảng 2-10% bé bị phát ban sau khi tiêm Vac-xin phòng bệnh Sởi, Rubela. Đặc biệt, những bé có tiền sử dị ứng thì rất dễ bị ngứa toàn thân, phát ban khắp cơ thể. Nguyên nhân là do cơ thể bé phản ứng lại với các loại kháng sinh.
Khi thấy những biểu hiện này, mẹ không cần phải can thiệp nhiều. Sau khoảng 4-6 ngày, các nốt ban đỏ sẽ tự lặn.

- Co giật

Chuyên gia Anh cho biết, triệu chứng co giật chỉ xảy ra ở một số ít trường hợp (khoảng 0.6%) sau khi tiêm phòng ho gà. Đa số các trường hợp này chỉ xuất hiện ở các bé bị bệnh động kinh. Do đó, nếu bé nhà mình có tiền sử động kinh thì chuyên gia khuyên mẹ không nên cho bé tiêm phòng ho gà để tránh gây ảnh hưởng xấu đến sức khỏe của bé.

- Nổi hạch

Thống kê của chuyên gia Anh, có khoảng 6-12% bé bị viêm hạch khi tiêm phòng. Tương tự như các triệu chứng sưng viêm hay phát ban, hạch sẽ từ từ lặn sau khoảng 2-3 tuần.

Cách xử trí tác dụng phụ sau tiêm phòng 

Sau khi tiêm, bố mẹ nên cho trẻ ở lại nơi tiêm chủng ít nhất 30 phút để theo dõi xem trẻ có những biểu hiện dị ứng với thuốc không để được xử lý kịp thời.

- Sốt: Cho trẻ mặc quần áo chất liệu thoáng mát, lau mát cho trẻ bằng nước ấm và cho trẻ uống thuốc hạ sốt khi nhiệt độ trên 38.5 ºCtheo đúng hướng dẫn của nhân viên y tế. 

- Sưng đau tại chỗ tiêm: Có thể chườm lạnh tại nơi tiêm bằng cách dùng khăn thấm nước lạnh sạch chườm vào chỗ tiêm. 

- Cho trẻ bú mẹ, ăn uống bình thường, uống nước nhiều hơn. Trong trường hợp này thì không nên ép con ăn, trẻ biếng ăn thì có thể cung cấp thức ăn dưới dạng chất lỏng (nước, nước trái cây, sữa…)

-Đảm bảo môi trường trong nhà thoải mái đối với trẻ - đúng nhiệt độ và độ ẩm phù hợp. Vì phòng quá nóng hoặc quá lạnh sẽ ảnh hưởng tới giấc ngủ của trẻ. 

Nếu thấy trẻ xuất hiện một số biến chứng nguy hiểm như dưới đây thì bố mẹ cần đưa ngay trẻ đến bệnh viện hoặc cơ sở y tế gần nhất để được chăm sóc và điều trị:

- Sốt cao từ 38,5˚ trở lên, uống thuốc hạ sốt nhưng không giảm. Thấy hiện tượng sưng đau, tấy đỏ quanh chỗ tiêm ngày càng nặng hơn. 

- Co giật hoặc co giật giống như động kinh. Cở thể tím tái, khó thở, mất ý thức. Trẻ quấy khóc, la hét dữ dội kèm theo bỏ bú.

Kết luận  

Những tác dụng phụ thông thường cha mẹ có thể được nghe giải thích từ nhân viên y tế sau khi tiêm, những dấu hiệu đó có thể tự điều trị và chăm sóc cho trẻ tại nhà. Những trường hợp trẻ dị ứng vói vắc- xin, sốt cao dùng thuốc không đỡ, trẻ có triệu chứng co giật, ….cha mẹ cần nhanh chóng đưa trẻ tới bệnh viện. Trong 3 ngày sau khi tiêm cha mẹ cần phải theo dõi các tác dụng phụ của thuốc.

 

Bấm để gọi ngay