Nhiễm HIV bao lâu thì xét nghiệm có kết quả chính xác?

Trong cơ thể người, virus HIV có nhiều nhất ở trong máu, trong các dịch tiết sinh học như tinh dịch, dịch âm đạo rồi đến trong sữa của người mẹ nhiễm HIV. Đây là cơ sở khoa học để xác định đường lây truyền của HIV và các biện pháp dự phòng cơ bản.

Trong nước bọt, nước mắt, nước tiểu, mồ hôi cũng có HIV nhưng với số lượng rất ít, không đủ ngưỡng gây bệnh nên không có khả năng làm lây truyền từ người nọ sang người kia khi tiếp xúc trực tiếp với các loại dịch thể này. Đây là cơ sở khoa học để xác định HIV không lây truyền qua các tiếp xúc thông thường.

Có nhiều người nghi mình bị nhiễm bệnh nhưng lại ngại không đi xét nghiệm hoặc chần chừ khiến việc điều trị khó khăn hơn. Vậy nhiễm HIV bao lâu thì xét nghiệm máu có kết quả chính xác?

bệnh hiv

1. Hiểu về xét nghiệm HIV

Các xét nghiệm HIV nói chung gồm hai loại:

- Loại thứ nhất nhằm tìm ra kháng thể kháng HIV. Trong tầm soát và chẩn đoán HIV, thông thường người ta sử dụng loại xét nghiệm tìm kháng thể kháng HIV trong máu, bao gồm cả test nhanh, Elisa, Western Blot...

- Loại thứ hai nhằm tìm ra chính bản thân (toàn bộ hay một bộ phận) của HIV. Xét nghiệm PCR nhằm tìm ra bản thân virus HIV thường chỉ áp dụng trong chẩn đoán nhiễm HIV sớm cho trẻ sinh ra từ mẹ nhiễm HIV.

Bản chất của xét nghiệm HIV là tìm kháng thể kháng virus HIV nên đòi hỏi cơ thể phải có thời gian đủ để sản sinh kháng thể - khoảng thời gian này gọi là “thời kỳ cửa sổ”, được tính khoảng từ 3 - 6 tháng.

bệnh hiv

 

2. Thời gian chính xác để đi xét nghiệm HIV

- Lần 1: Sau 3 tháng từ khi có hành vi có nguy cơ đã lây nhiễm virus HIV - ví dụ như quan hệ tình dục.

- Lần 2: Tính từ lần 1 thì sau 3 tháng tiếp sẽ tiến hành xét nghiệm lần 2.

- Trường hợp đặc biêt: Với trẻ sơ sinh bị di truyền do mẹ thì chỉ có thể xác định chính xác sau khi bé đủ 18 tháng tuổi – tức 1 năm rưỡi.

Thời gian để cho giá trị xét nghiệm trở nên chính xác là vào khoảng 3 – 6 tháng bởi vì lúc này cơ thể người bệnh mới sản sinh ra các kháng thể để chống lại virut HIV, và thực chất hầu hết các loại xét nghiệm không phải tìm ra virus HIV mà là đi tìm kháng thể chống virus HIV.

Tuy nhiên, trong quá trình xét nghiệm, có nhiều trường hợp cơ thể đã nhiễm virus HIV nhưng các kháng thể vẫn chưa được sản sinh hoặc lượng kháng thể sinh ra quá nhỏ nên xét nghiệm không xác định được mầm bệnh hoặc cho là không có bệnh.

Thông thường, “thời kỳ cửa sổ” kéo dài từ 3 - 4 tháng. Tuy nhiên, cũng có 1 số trường hợp kéo dài nhiều hơn nhưng không quá 6 tháng. Hiện nay, đa số sau 12 tuần mà các xét nghiệm cho kết quả âm tính thì bạn có thể yên tâm rằng không mắc virus HIV.

bệnh hiv

3. Phương pháp thực hiện xét nghiệm HIV

- Trong thời gian 22 ngày kể từ sau khi có hành vi phát sinh nguy cơ lây nhiễm virus HIV (tức là khoảng 3 tuần sau) - thực hiện xét nghiệm máu HIV Ag/ab combo có thể giúp phát hiện ra cả kháng nguyên lẫn kháng thể... một cách khá chính xác.

- Trong khoảng thời gian 3 tháng (12 tuần) sau khi có hành vi phát sinh nguy cơ lây nhiễm virus - thực hiện thêm xét nghiệm HIV/Anti HIV cho phép phát hiện kháng thể virus HIV một cách chính xác tuyệt đối (sau khi đã thực hiện xét nghiệm máu HIV Ag/ab combo). Nếu cho kết quả âm tính thì khả năng không lây nhiễm rất cao và chắc chắn, và nếu có sai sót thì tỉ lệ cũng rất thấp khoảng 10.000 ca xét nghiệm mới sai sót 1 ca.

- Trong khoảng thời gian 6 tháng (24 tuần) sau khi có hành vi phát sinh nguy cơ lây nhiễm virus, cần thực hiện tiếp xét nghiệm lần cuối để xác định chính xác khả năng nhiễm virus.

Kết quả xét nghiệm HIV thường gặp

- Kết quả âm tính: Kết quả này cho thấy trong máu bạn không có kháng thể chống virut HIV tuy nhiên nó bao gồm 2 khả năng 1 là bạn không nhiễm HIV và 2 là đang trong thời kỳ cửa sổ nên chưa phát hiện ra kháng thể này. Do đó bạn cần làm thêm xét nghiệm vào 3 tháng sau.

- Kết quả dương tính: Kết quả này chỉ ra có kháng thể chống HIV trong máu, bạn đã bị nhiễm HIV.

- Kết quả không xác định: Kết quả này thường rất ít gặp nó thường xuất hiện khi bạn đang ở thời kỳ cửa sổ hoặc do bạn dùng thuốc điều trị bệnh nào đó trong thời gian này nên xét nghiệm không rõ ràng do đó phải đi xét nghiệm lại.

Do vậy, tiêu chuẩn xác định âm tính đòi hỏi thỏa mãn một trong hai tình huống:

- Xét nghiệm âm tính 2 lần liên tiếp, cách nhau ít nhất 3 tháng, không có hành vi nguy cơ nào phát sinh.

- Xét nghiệm âm tính 1 lần, cách lần có hành vi nguy cơ gần nhất ít nhất 3 tháng.

Một điểm cần lưu ý, do tính chất “âm thầm” của loại virus này, ngành y tế luôn khuyến cáo bệnh nhân đi xét nghiệm HIV càng sớm càng tốt, chứ không chờ đủ “thời gian cửa sổ”.

Chi phí xét nghiệm HIV khoảng bao nhiêu tiền

Xét nghiệm HIV là khẳng định tình trạng một người hoặc một mẫu bệnh phẩm có bị nhiễm HIV hay không. Mỗi loại xét nghiệm tùy theo tính chất phức tạp, trang thiết bị xét nghiệm...sẽ có một mức phí khác nhau. Như xét nghiệm phát hiện kháng thể kháng bằng 3 phương pháp, hay xét nghiệm test nhanh, xét nghiệm combo, xét nghiệm elisa...Tuỳ vào từng trung tâm sẽ lựa chọn cho bệnh nhân gói xét nghiệm cụ thể. 
Các phương pháp trực tiếp thì giá thành tương đối cao. Do đòi hỏi kỹ thuật cao, tốn nhiều thời gian chạy mẫu và trang thiết bị đắt tiền, có thể dao động từ 195.000 đồng - 700.000 đồng.

bệnh hiv

Thuốc điều trị HIV có gây tác hại gì cho cơ thể không?

Trước hết, virus HIV được định nghĩa là siêu virus gây suy giảm miễn dịch ở người. Sở dĩ như vậy là do HIV phá huỷ các tế bào lympho CD4 +, là những tế bào có vai trò quan trọng đối với hệ miễn dịch của cơ thể. Các tế bào CD4+ này có trách nhiệm bảo vệ giữ cho cơ thể khỏe mạnh khỏi các bệnh thông thường và nhiễm trùng.

Bấm để gọi ngay