Con đường lây bệnh của HIV và cơ chế gây bệnh

HIV tên một loại virus gây suy giảm miễn dịch và phá hủy hệ miễn dịch ở người. Ai cũng biết HIV lây truyền qua ba con đường là đường máu qua truyền máu của người có virut HIV, qua vết thương hở..., quan hệ tình dục qua niêm mạc cơ quan sinh dục khi quan hệ bằng miệng, quan hệ không bảo vệ... và từ mẹ sang con khi cho con bú. Nhưng HIV xâm nhập vào cơ thể và gây bệnh như thế nào thì không phải ai cũng biết.

Tìm hiểu về HIV 

HIV là một loại virus gây suy giảm hệ thống miễn dịch trong cơ thể người. Điều này có nghĩa là khi nhiễm phải nó, khả năng chống chọi lại bệnh tật của cơ thể bị suy yếu và không thể chống đỡ được với những tác nhân gây bệnh. 

Giai đoạn đầu nhiễm HIV, người bệnh thường có ít biểu hiện, chủ yếu là những triệu chứng giống như cảm cúm trong một thời gian ngắn rồi tự khỏi. Sau đó, bệnh nhân không có dấu hiệu gì trong một thời gian dài. Khi bệnh tiến triển, nó gây ảnh hưởng ngày càng nhiều với hệ miễn dịch, làm cho bệnh nhân dễ mắc phải các nhiễm trùng, như các loại nhiễm trùng cơ hội như: lao, nấm miệng, nấm thực quản, viêm phổi, hội chứng suy mòn,…

Đường xâm nhập của HIV 

Xâm nhập qua đường máu 

Do HIV có nhiều trong máu toàn phần cũng như trong các thành phần của máu như hồng cầu, bạch cầu, tiểu cầu, huyết tương, các yếu tố đông máu. Do đó về nguyên tắc mọi sự tiếp xúc trực tiếp của da, niêm mạc với máu của người mà ta chưa biết chắc chắn là chưa nhiễm HIV đều có thể có nguy cơ bị lây nhiễm HIV.

HIV có thể lây truyền từ người này sang người khác qua các dụng cụ xuyên chích qua da như dùng chung bơm kim tiêm nhất là với người tiêm chích ma túy, dùng chung các loại kim xăm trổ, kim châm cứu, các loại dụng cụ phẫu thuật, dụng cụ khám chữa bệnh có xuyên cắt qua da, dùng chung bàn chải đánh răng, dao cạo râu có dính máu của người nhiễm HIV, qua các vết thương hở, da, niêm mạc bị xây xát... 

HIV  xâm nhập vào cơ thể qua đường tình dục 

HIV có nhiều trong dịch sinh dục như tinh dịch của nam và dịch tiết âm đạo của nữ với số lượng lớn. HIV có thể xâm nhập qua cả những vết trầy xước nhỏ mà mắt thường không nhìn thấy trong quá trình quan hệ. Do vậy tất cả các hình thức quan hệ tình dục với một người nhiễm HIV mà không sử dụng các biện pháp bảo vệ đều có nguy cơ lây nhiễm HIV.

Những người có nhiều bạn tình, quan hệ tình dục mua – bán dâm là hành vi nguy cơ cao dễ bị lây nhiễm HIV qua đường tình dục. 

HIV xâm nhập vào thai nhi khi người mẹ mang thai và cho con bú 

Người mẹ nhiễm HIV có thể truyền HIV cho con trong cả ba thời kỳ:

Khi mang thai: HIV từ máu của mẹ nhiễm HIV qua rau thai để vào cơ thể thai nhi (20-30%).

Khi sinh: HIV từ nước ối, dịch tử cung, dịch âm đạo của mẹ xâm nhập vào trẻ qua các vết thương hở, chuyển dạ kéo dài có thể gây ra dập nát nhiều tổ chức của mẹ và thai có thể nuốt phải virus trong máu, dịch âm đạo của mẹ làm cho nguy cơ lây nhiễm HIV của trẻ tăng lên. 

Khi cho con bú: Sữa mẹ cũng có virut HIV với nồng độ không cao nhưng khi bú HIV từ sữa xâm nhập qua niêm mạc miệng, lưỡi, lợi của đứa trẻ trong trường hợp trẻ có các viêm nhiễm tại miệng, mẹ có tổn thương tại đầu vú hay cho con bú trong thời gian dài. 

Cơ chế gây bệnh của HIV sau khi vào cơ thể

lây bệnh HIV
Dù xâm nhập bằng đường quan hệ tình dục hay lây truyền từ mẹ sang con thì cuối cùng virut HIV cũng sẽ xâm nhập vào máu và bắt đầu quá trình tấn công vào các tế bào miễn dịch của cơ thể hay còn gọi là tế bào Limpho T trong máu (phòng tuyến sau cùng giúp cơ thể chống lại các yếu tố gây hại ) và vô hiệu hóa limpho T.
Virus HIV vào cơ thể bám vào tế bào limpho T, vô hiệu hóa LimphoT và dùng tế bào limpho bị bệnh làm tế bào chủ để sinh sản, tạo ra các virus HIV con tiếp tục vô hiệu hóa tế bào limpho khác dẫn đến cơ thể mất khả năng đề kháng với các loại bệnh khác xâm nhập vào cơ thể (bệnh cơ hội). Quá trình xâm nhập có thể mô tả qua 4 giai đoạn: 

Gắn và xâm nhập tế bào bằng cách trút bỏ lớp vỏ và hòa nhập capsid vào bên trong tế bào bị nhiễm. 

Dựa vào hoạt động của tế bào bị nhiễm, virus tổng hợp nguyên liệu mà nó cần. Như virus cúm tổng hợp ARN là lõi bộ gen của nó, hoặc ARN của HIV lại được phiên mã thành ADN nhờ men phiên mã ngược có tên reverse transcriptase.

Ở bên trong tế bào bị nhiễm, virus cũng tìm cách nhân lên nhiều virus mới (gọi là sự sao chép của virus). 

Các virus mới trưởng thành được phóng thích khỏi tế bào đã nhiễm để xâm nhập các tế bào mới.

Việc dự phòng thuốc chống phơi nhiễm HIV khi gặp tình huống rủi ro có sự tiếp xúc trực tiếp với máu hoặc các dịch tiết từ cơ thể người có HIV là rất quan trọng và rõ ràng là giúp người bị phơi nhiễm giảm thiểu nguy cơ lây nhiễm HIV. Tuy nhiên, mỗi lần điều trị phơi nhiễm thường kéo dài và có những ảnh hưởng nhất định đến sức khỏe, kinh tế, tâm lý… chính vì vậy, không coi điều trị phơi nhiễm là biện pháp bảo vệ bản thân khỏi nguy cơ lây nhiễm HIV mà cần chủ động phòng tránh lây nhiễm HIV bằng các biện pháp tích cực, chủ động hơn trong việc dùng thuốc chống phơi nhiễm HIV. 

Từ đó cho thấy HIV là căn bệnh nguy hiểm chưa có vacxin phòng bệnh cũng như thuốc diệt virut, vì vậy cách phòng bệnh duy nhất là quan hệ tình dục an toàn, sử dụng bao cao su bảo vệ khi quan hệ với đối tượng có nguy cơ, sử dụng thuốc chống phơi nhiễm dự phòng cho bà mẹ mang thai để tránh lây nhiễm cho trẻ.

 

Thuốc điều trị HIV có gây tác hại gì cho cơ thể không?

Trước hết, virus HIV được định nghĩa là siêu virus gây suy giảm miễn dịch ở người. Sở dĩ như vậy là do HIV phá huỷ các tế bào lympho CD4 +, là những tế bào có vai trò quan trọng đối với hệ miễn dịch của cơ thể. Các tế bào CD4+ này có trách nhiệm bảo vệ giữ cho cơ thể khỏe mạnh khỏi các bệnh thông thường và nhiễm trùng.

Bấm để gọi ngay