Bệnh vàng da là gì? Dấu hiệu và cách chữa bệnh vàng da

Vàng da là do tăng bilirubin trong máu, đây là vấn đề thường gặp ở trẻ sơ sinh. Tỷ lệ trẻ vàng da sơ sinh chiếm khoảng 80 – 85%. Vậy bệnh này nguy hiểm như thế nào? Hãy cùng Bacsixanh đi tìm hiểu nhé!

Bệnh vàng da là gì?

Da bị vàng (da, gan bàn chân, bàn tay và cả niêm mạc mắt, lưỡi vàng) là do sắc tố mật (bilirubin) tăng ở trong máu. Với trẻ sơ sinh, một số bị vàng da được gọi là vàng da sơ sinh (vàng da sinh lý) do tăng bilirubin gián tiếp rất hay gặp, chiếm 25-30% ở trẻ đủ tháng và đa số ở trẻ non tháng. Bệnh thường xảy ra trong tháng tuổi đầu tiên.

Bệnh vàng da là tình trạng mà da và tròng trắng mắt bị xỉn vàng, bệnh này gây ra bởi một lượng bilirulin trong máu trở nên quá cao. Bilirubin vốn là một hóa chất có màu vàng ở trong hemoglobin, là các chất giúp vận chuyển oxy trong nằm trong tế bào hồng cầu. Khi mà những tế bào hồng cầu này bị vỡ, cơ thể con người sẽ tạo ra các tế bào mới để thay thế chúng. Các tế bào đã cũ sẽ được xử lý bởi gan. Nếu như trường hợp gan gặp vấn đề và không thể xử lý được các tế bào hồng cầu này, các bilirubin sẽ tích tụ lại trong cơ thể và khiến làn da của bạn trở nên có màu vàng.

 

Dấu hiệu và triệu chứng của bệnh vàng da

Dấu hiệu và triệu chứng của bệnh vàng da đơn giản là da và tròng mắt trở nên bị vàng hơn bình thường, nếu bệnh nặng thì thậm chí chúng có thể chuyển thành màu nâu. Dấu hiệu vàng da này có thể bắt đầu trong vòng hai đến bốn ngày sau khi sinh và có thể bắt đầu ở mặt của bé trước, sau đó lan xuống khắp cơ thể. Nồng độ bilirubin thường cao nhất từ 3 đến 7 ngày sau khi sinh. Nếu mẹ dùng một ngón tay ép nhẹ nhàng lên da của em bé khiến cho vùng da trở nên vàng, có thể đó là dấu hiệu của bệnh vàng da. Ngoài ra một số các triệu chứng khác như là:

+ Ở bên trong khoang miệng có màu vàng

+ Có nước tiểu sẫm màu

+ Phân bị nhạt màu hoặc là có màu đất sét

Bệnh vàng da

 

Nguyên nhân của bệnh vàng da

Bệnh vàng da gây ra bởi lượng bilirulin trong máu quá cao. Bilirubin là một hóa chất có màu vàng trong hemoglobin, các chất vận chuyển oxy trong nằm trong tế bào hồng cầu. Khi các tế bào hồng cầu bị vỡ, cơ thể của bạn sản xuất ra các tế bào mới để thay thế chúng. Những tế bào cũ sẽ được xử lý bởi gan.

Đối với trẻ nhỏ thì nguyên nhân là do gan còn chưa trưởng thành nên bilirubin sẽ hình thành nhanh hơn tốc độ xử lý của gan, cũng chính từ đó mà dẫn đến tình trạng dư thừa bilirubin. Còn riêng với những người trưởng thành thì tình trạng dư thừa bilirubin rất có thể gây ra bởi gan có vấn đề.

Có 4 yếu tố chính gây ra bệnh vàng da sớm ở trẻ sơ sinh có thể dẫn đến những biến chứng nguy hiểm, đó là:

+ Sinh non: Những bé sinh non trước 36 tuần có nguy cơ mắc bệnh vàng da sinh lý cao hơn, do gan không có khả năng xử lý Bilirubin nhanh như trẻ được sinh đủ tháng.

+ Bầm tím trong khi sinh: Trong quá sinh chuyển dạ và sinh nở tự nhiên hoặc cũng có thể là sinh mổ một số bé bị bầm tím trên cơ thể. Nhiều nghiên cứu chỉ ra rằng nếu trẻ sơ sinh có vết bầm tím sẽ có nguy cơ cao về mức độ cao vượt quá ngưỡng bình thường của Bilirubin từ sự phân hủy của các tế bào máu đỏ.

+ Nhóm máu: Mẹ có nhóm máu O hoặc nhóm máu Rh cũng ẩn chứa nhiều khả năng trẻ sinh ra bị vàng da sớm hơn.

+ Cho con bú: Trẻ bú mẹ có nguy cơ mắc bệnh vàng da cao hơn. Tuy nhiên, những lợi ích mà sữa mẹ mang lại vượt xa những bất lợi mà vàng da có thể gây ra nên các chuyên gia vẫn khuyến cáo mẹ nên cho con bú từ khi mới lọt lòng.

  •  

Khắc phục và điều trị vàng da

Khắc phục và điều trị vàng da chúng ta có thể áp dụng nhiều phương pháp khác nhau như:

+ Quang trị liệu: là phương pháp rất tốt, đặt trẻ ở dưới ánh đèn huỳnh quang và sử dụng chụp mắt để bảo vệ mắt trong suốt quá trình điều trị. Những tia sáng này sẽ giúp làm giảm lượng bilirubin dư thừa.

+ Truyền Immunoglobulin qua tĩnh mạch: tiêm immunoglobulin vào cơ thể sẽ giúp làm giảm tình trạng vàng da của bé, đây là phương pháp được sử dụng khi mà nhóm máu của trẻ nhỏ và mẹ khác nhau.

+ Truyền trả máu: phương pháp này là phương pháp lấy một lượng nhỏ máu của trẻ, làm loãng bilirubin có trong đó, và truyền trả lại, cứ như vậy lặp đi lặp lại nhiều lần.

 

Có thể ngừa bệnh vàng da trẻ sơ sinh được không?

Không có cách nào để ngăn ngừa bệnh vàng da sơ sinh. Trong thời gian mang thai, mẹ có thể kiểm tra nhóm máu của mẹ và ông xã. Sau khi sinh, nhóm máu của bé sẽ được kiểm tra nếu cần thiết để loại trừ khả năng không tương thích nhóm máu có thể dẫn đến vàng da sơ sinh. Nếu bé bị vàng da, có nhiều cách mẹ có thể ngăn ngừa chứng bệnh này trở nên trầm trọng hơn, như:

+ Đảm bảo bé có đủ dinh dưỡng thông qua sữa mẹ. Cho bé bú 8 đến 12 lần một ngày trong vài ngày đầu đảm bảo rằng em bé không bị mất nước, giúp bilirubin thải ra nhanh hơn.

Bệnh vàng daKhông nên thay thế sữa mẹ bằng sữa bột vì trong sữa mẹ có đầy đủ kháng thể

+ Nếu mẹ không thể cho con bú sữa mẹ vì chưa có sữa kịp thời, có thể chọn sữa công thức cho bé bú mỗi 2 đến 3 giờ trong tuần đầu tiên. Trẻ sơ sinh non tháng hoặc nhỏ hơn có thể uống ít sữa bột hơn. Nên tư vấn với bác sĩ, nếu mẹ quan tâm đến việc bé đang dùng quá ít hoặc quá nhiều sữa công thức hoặc nếu trẻ không thức dậy ít nhất 8 lần trong 24 giờ.

+ Theo dõi cẩn thận bé trong 5-7 ngày đầu tiên sau sinh các triệu chứng của bệnh vàng da, chẳng hạn như vàng da và mắt. Nếu mẹ nhận thấy rằng bé có các triệu chứng bệnh vàng da, hãy cho bé di khám ngay lập tức nhé.

Hi vọng qua bài viết này, các bạn đã nắm được những thông tin về bệnh vàng da qua đó sẽ phát hiện cũng như biết điều trị bệnh sớm nhất có thể. Xin cám ơn!

Bấm để gọi ngay